Notice: Undefined index: nfdf1 in /profiles/s/so/sol/solidarni/solidarni.cba.pl/libraries/joomla/database/table.php on line 1
Witaj na stronie startowej
Start
 
Witaj na stronie startowej
Chybiony strzał PDF Drukuj Email

Manifestacja która w dniu 31 sierpnia 1982r przeszła ulicami naszego miasta, zapisała się bardzo chlubnie w historii starachowickiej opozycji. Mało kto jednak wie, że na jej czele szedł … tajny współpracownik o pseudonimie „Szekspir”.

 

Wprowadzenie stanu wojennego jest najczęściej wspominane w kontekście internowań i wojny polsko-jaruzelskiej. Stosunkowo mało mówi się o działaniach pozostałych na wolności działaczy Solidarności oraz działań Służby Bezpieczeństwa w stosunku do nich. Ci których nie internowano nie mogli przecież czuć się bezpiecznie. Byli wzywani na rozmowy ostrzegawcze, zwalniani z pracy, przenoszeni na gorsze stanowiska. Jak całe społeczeństwo - mieli się bać.

Jednym z tych z którym już 16 grudnia 1981r przeprowadzono taką rozmowę ostrzegawczą był przewodniczący jednej ze starachowickich firm. Wprawdzie z oświadczenia jakie wówczas napisał wynika, że bardziej borykał się z trudami dnia codziennego, kolejkami, opieką nad dwójką małych dzieci, niż działalnością opozycyjną, ale do Służby Bezpieczeństwa docierają troszkę inne informacje : m.in. zaraz po wprowadzeniu stanu wojennego miał kontaktować się z osobami ze starachowickiego MPK w celu ewentualnej wspólnej akcji strajkowej. 15 grudnia 1981r wrócił z drugiej zmiany, około 23.00 usłyszał mocne pukanie. Funkcjonariusze Milicji których zobaczył w progu swojego mieszkania grzecznie aczkolwiek stanowczo „podwieźli” go na Komendę Wojewódzką w Kielcach. To tam narodził się „Szekspir”.

Rozmowę ostrzegawczą prowadził E. Miter, jednak nad całością czuwał porucznik Edmund Berus; to on przeprowadził werbunek. Dobra opinia oficerów SB o przyszłym „Szekspirze” wynikała z wcześniejszych kontaktów. Jak można przeczytać z kwestionariusza „… kandydat jest uczulony na występujące marnotrawstwo i niegospodarność, w związku z czym w czasie rozmowy pozyskaniowej głównie ten motyw zostanie wykorzystany…”.

Wydaje się, że motyw „współodpowiedzialności” nie był jedynym argumentem. Porucznik Berus doskonale wiedział jak „zmiękczyć” zatrzymanego. Przyszykowany „Wniosek o izolację” był z pewnością kolejnym argumentem a wizja internowania po nocnym zatrzymaniu ojca dwójki dzieci musi budzić rozterki, nawet u człowieka który dość aktywnie działał w Solidarności.

„… zobowiązuję się do udzielania pomocy Służbie Bezpieczeństwa w zakresie informowania o wszelkich nieprawidłowościach … Fakt udzielanie pomocy SB zachowam w ścisłej tajemnicy przed osobami postronnymi i rodziną, wiedząc, że mogę być za ujawnienie karany sądownie o czym zostałem poinformowany. Informację będę podpisywał pseudonimem „Szekspir”.

Przez cztery kolejne miesiące „Szekspir” przekazał sześć informacji. Mówił w nich o niegospodarności w swoim zakładzie pracy, marnotrawstwie i wzroście cen a także o … szykanach działaczy „Solidarności” którzy będąc członkami PZPR-u nie chcieli wypisać się ze związku.

Mimo to prowadzący go porucznik Berus wiązał z nim spore nadzieje :”… na najbliższym spotkaniu należy z TW przeprowadzić rozmowę dążąc do złożenia przez niego rezygnacji z przynależności do NSZZ Solidarność a nawet do całkowitego rozwiązania tego związku w tym zakładzie…”. „Szekspir” konsekwentnie unikał jednak tematu związanego z Solidarnością.

W marcu 1981r ze strony Służby Bezpieczeństwa pada bardzo konkretna propozycja : „… Po uzgodnieniu z ppłk A. Rupniewskim przekazałem mu, że jeśli przekaże istotne informacje kto sporządza i rozkleja ulotki w Starachowicach pomożemy mu w wyjeździe do pracy za granicę . (TW) podał, że zerwał wszelkie stosunki z byłymi działaczami „Solidarności” w związku z czym będzie to trudno mu ustalić. Ponieważ jednak bardzo zależy mu na wyjeździe , będzie się starał to ustalić…”

31 sierpnia 1982r patrolujący miasto mł. chor. A. Marczak pisze notatkę w której czytamy : „… Przed godziną 19.00 w okolicach „Delikatesów” i „Wesołego Miasteczka” (dzisiejszy plac pod Skałkami) zaczęli się gromadzić mieszkańcy Starachowic. Osoby te dołączyły do grupy idących osób chodnikiem przy Al. Manifestu Lipcowego (dzisiejsza Al. Armii Krajowej) w kierunku Komendy MO. Na czele maszerujących osób szło trzech mężczyzn…” . Jednym z nich był … tajny współpracownik „Szekspir”. Ale aby to ocenić musimy cofnąć się o kilka miesięcy.

W czerwcu 1982r por. Berus przekazuje mjr. Edmundowi Kateuszowi prowadzenie TW „Szekspir”. Ten unika jednak spotkań ze swoim oficerem prowadzącym, tłumacząc to tym, że został zdekonspirowany. Informuje, że ktoś widział go jak wchodzi na Komendę MO, ktoś inny rozpoznał go w kawiarni podczas spotkania, ktoś rozpowszechnia informacje o jego współpracy z SB. Jednocześnie inni tajni współpracownicy których zadaniem jest m.in. sprawdzanie „Szekspira” przedstawiają całkiem inny obraz : spotyka się i rozmawia on ze swoimi kolegami z Solidarności, podtrzymuje nadzieję u innych, a niektórzy określają go wręcz jako „ojca duchowego”.

Dekonspiracja dla „Szekspira” stanowi argument do wycofania się ze współpracy z SB. Jego udział w manifestacji chce wykorzystać mjr Kateusz. „… W tej sytuacji, w uzgodnieniu z Naczelnikiem Wydziału mjr Chrapkiem dopuszczono do sporządzenia przez MO wniosku do Kolegium K.A. (Karno Administracyjnego) za udział w manifestacji. Chodziło o to aby poprzez spowodowanie ukarania nabrał zaufania wśród byłych członków „Solidarności”.

Na początku października 1982r mjr E. Kateusz prowadzi „rozmowy profilaktyczne” z działaczami „Solidarności”. Wzywa także „Szekspira” aby dowiedzieć się, czy dalej jest on podejrzewany o współpracę z SB. Tu jednak czeka go niemiłe zaskoczenie : „Szekspir” bardzo jednoznacznie zrywa współpracę. Mjr. Kateusz w notatce służbowej po tym spotkaniu pisze „…Oświadczył, że był pozyskany jedynie do udzielania informacji o nieprawidłowościach związanych z niegospodarnością lub marnotrawstwem Do tej pory takich danych nie ma (…) Stwierdził, że on nie podpisywał zobowiązania na przekazywanie informacji o działaniach byłych członków Solidarności i gdyby nawet dowiedział się o tym, nigdy nie zdradzi swoich kolegów. Tym samym dał do zrozumienia, że nie chce współpracować z SB a wmawianie faktu dekonspiracji jest tylko wybiegiem.”

Jeszcze dwukrotnie oficerowie SB próbowali skłonić „Szekspira” do dalszej współpracy, jednak 20 grudnia 1983r zastępca szefa RUSW ds. SB kpt. Tadeusz Sędek wydaje krótkie polecenie : wyeliminować z czynnej sieci TW. W notatce mł. chor. Urbańskiego czytamy: „… Z uwagi na kategoryczną odmowę dalszej współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa należy wyeliminować go z czynnej sieci tw a następnie objąć go kwestionariuszem ewidencyjnym, gdyż dane operacyjne wskazują na taką konieczność”

I tak TW „Szekspir” stał się ponownie działaczem „Solidarności”. A może był nim zawsze ?


PS. Kwestionariusz ewidencyjny, Służba Bezpieczeństwa zakładała osobom co do których miała podejrzenia, że prowadzą oni działalność w strukturach podziemnej opozycji.

 

Artykuł ukazał się w Tygodniku Starachowickim

 

 


 
Starachowicki czerwiec 1976r PDF Drukuj Email

W czerwcu 1976 r. ok. 1.500 pracowników FSC przerwało pracę na dwóch zmianach. Protestowali przeciwko nowym cenom żywności wprowadzonym przez ekipę Gierka. Wielu strajkujących straciło potem pracę i dostało tzw. wilcze bilety…

22 czerwca  odbyło się spotkanie zorganizowane przez Stowarzyszenie „Wolni i Solidarni 1980-1989” , Instytut Pamięci Narodowej delegatura w Kielcach, Odlewnie Polskie SA, MOZ NSZZ „Solidarność” w Odlewniach Polskich. Paweł Perchel i Robert Adamczyk zaprezentowali swoją najnowszą publikację „Starachowicki Czerwiec`76”, z wydawniczego cyklu „Starachowicka antykomuna”. Autorzy przypominają zapomniany rozdział lokalnej historii. Starachowicka Fabryka Samochodów Ciężarowych była jednym z dwóch zakładów w dawnym województwie kieleckim, gdzie robotnicy 25 czerwca 1976r. przerwali pracę sprzeciwiając się drastycznej podwyżce cen na podstawowe artykuły. Spotkały ich za to represje.

Edyta Krężołek z kieleckiej delegatury IPN opowiedziała z kolei o swojej książce pt. „Przed Sierpniem”. To analiza działań opozycyjnych w dawnym województwie kieleckim w latach 1975-1980.

Trzeba podkreślić, że starachowickie środowisko działaczy podziemnej „Solidarności” i opozycji antykomunistycznej prowadzi bardzo pożyteczną działalność. Dokumentowanie chlubnej przeszłości, to tylko jej, bardzo istotny, fragment. Ostatnio  Edward Dudek i Paweł Perchel otrzymali nominacje do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do spraw Działaczy Opozycji i Osób Represjonowanych . P. Perchel,  prezes starachowickiego Stowarzyszenia „Wolni i Solidarni 1980-1989”, został przewodniczącym tej rady.

Artykuł - przedruk z Tygodnika Starachowickiego http://starachowicki.eu/ps-82297-starachowicki-czerwiec-1976/


 
Promocja książek o Czerwcu '76 PDF Drukuj Email

 

 

Stowarzyszenie „Wolni i Solidarni 1980-1989” zaprasza na spotkanie w ramach obchodów 40-tej rocznicy „Czerwca ‘ 76” . Starachowicka Fabryka Samochodów Ciężarowych była jednym z dwóch zakładów w dawnym województwie Kieleckim, gdzie robotnicy 25 czerwca 1976r. czynnie zamanifestowali swój sprzeciw wobec zamiarom drastycznych podwyżek cen na podstawowe artykuły. Do dziś, wydarzenia te, praktycznie są nieznane.

Starachowickie obchody tej rocznicy odbędą się w świetle przedstawienia dwóch publikacji dokumentujących czerwcowe wydarzenia . Będzie to książka Edyty Krężołek z kieleckiej delegatury IPN pt. „Przed Sierpniem” oraz kolejna publikacja Pawła Perchela i Roberta Adamczyka z serii „Starachowicka antykomuna” , tym razem o tytule „Starachowicki Czerwiec’76”.

Na spotkanie zapraszamy w środę 22 czerwca br. o godz. 17.00 do restauracji „Patio” w Starachowicach Al. Wyzwolenia 70. Oprócz spotkania z autorami w ramach promocji publikacji, będzie możliwość zakupu wydawnictw IPN , także tych, które odnoszą się do naszego regionu i samych Starachowic.

Organizatorami są : Stowarzyszenie „Wolni i Solidarni 1980-1989” w Starachowicach, Instytut Pamięci Narodowej delegatura w Kielcach, Odlewnie Polskie SA, MOZ NSZZ „Solidarność” w Odlewniach Polskich. Patronat honorowy: Region Świętokrzyski NSZZ „Solidarność”.

Wstęp wolny.

 

 

 

 


 
Rada rozpoczyna działalność PDF Drukuj Email
Siedem osób otrzymało z rąk Marszałka Województwa Świętokrzyskiego Adama Jarubasa nominacje do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do spraw Działaczy Opozycji i Osób Represjonowanych. 31 maja odbyło się także pierwsze jej posiedzenie. W skład Rady weszli : Waldemar Bartosz, Bogdan Migas, Cecylia Jasińska, Józef Górczyński, Jerzy Stopa oraz Edward Dudek i Paweł Perchel. Wybrano przewodniczącego którym jednogłośnie został starachowiczanin Paweł Perchel - prezes Stowarzyszenia "Wolni i Solidarni 1980-1989"..
Zadaniem rady jest opiniowanie przekazanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosków o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, podejmowanie inicjatyw zmierzających do integracji środowisk działaczy opozycji. Rada będzie kierować do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnioski i dezyderaty w sprawie podjęcia działań zmierzających do zapewnienia im pomocy i opieki oraz należnego szacunku i pamięci.
Kolejne posiedzenie Rady zaplanowano jeszcze w czerwcu.

 
Czerwiec 1956/1976 PDF Drukuj Email

 

Dyskusja „Czerwiec 56/76. Wokół kryzysów społeczno–politycznych w PRL” – Kielce, 8 czerwca 2016 r.

Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach organizuje dyskusję „Czerwiec 56/76. Wokół kryzysów społeczno–politycznych w PRL” poświęconą buntom społecznym, jakie miały miejsce w 1956 roku w Poznaniu oraz w 1976 roku w Radomiu, Ursusie i Płocku.
W spotkaniu uczestniczyć będą: prof. dr hab. Jerzy Eisler oraz dr Paweł Sasanka, a poprowadzi je Edyta Krężołek.
Dyskusja odbędzie się 8 czerwca 2016 r. w auli Instytutu Historii UJK przy ulicy Żeromskiego 5, rozpoczęcie o godz. 17.00.

Serdecznie zapraszamy.



 
«pierwszapoprzednia12345678910następnaostatnia»

Strona 1 z 17
Copyright © 2016 Bibuła Świętokrzyska. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Polecam

Warto także zajrzeć
Instytut Pamięci Narodowej
Instytut Pamięci Narodowej
Tygodnik Starachowicki
Tygodnik Starachowicki
Encyklopedia Solidarności
Encyklopedia Solidarności

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 1 gość